Kurban kesmek, belirli şartları taşıyan Müslümanlar için vacip olan mali bir ibadettir. İslam hukukuna göre kurban kesmekle mükellef olan kişilerin taşıması gereken şartlar şunlardır:
Kurbanın Vacip Olma Şartları
Kurban kesmek; hür, mukim (seferi olmayan), Müslüman ve zengin olan kimseler üzerine vaciptir.
-
Zenginlik Ölçüsü (Nisap): Temel ihtiyaçlarından ve borçlarından başka, artıcı olup olmadığına bakılmaksızın en az 80,18 gram altın (veya buna eşdeğer) mala sahip olan, yani fıtır sadakası ile mükellef bulunan her Müslüman zengin sayılır ve kurban kesmesi gerekir.
-
Vakit: Kurbanın vacip olmasında bayramın üçüncü günü güneş batmadan önceki hal muteberdir. Bayramın üçüncü günü güneş batmadan hemen önce zengin olan birine kurban vacip olurken, o vakitten önce fakirleşen veya vefat eden kimseden kurban borcu düşer.
Akıl ve Büluğ Şartı Hakkındaki Farklı Görüşler
Kurban mükellefiyetinde akıl sağlığı ve ergenlik (büluğ) konusunda mezhep imamları arasında görüş ayrılıkları bulunmaktadır:
-
Fetva Verilen Görüş (İmam Muhammed): Kurbanın vacip olması için kişinin akıllı ve büluğ çağına ermiş olması şarttır. Bu görüşe göre çocukların ve delilerin mallarından kurban kesilmesi vacip değildir.
-
Diğer Görüş (İmam-ı Azam ve İmam Ebu Yusuf): Akıl ve büluğ şart değildir. Bu görüşe göre zengin olan bir çocuğun veya delinin malından velisinin kurban kesmesi lazımdır.
Özetle: Hanefi mezhebine göre nisap miktarı mala sahip, hür, mukim ve Müslüman olan her birey kurban kesmekle mükelleftir. Bir kimse kurban kesme günlerinde zenginken kurban kesmeyip daha sonra fakirleşse bile, bu borç onun zimmetinden düşmez.