Kurban Etinin Taksimi ve Dağıtılması
Kurban etinin dağıtımında genel olarak tavsiye edilen yöntem etin üçe bölünmesidir:
-
İhtiyaç Sahiplerinin Payı: Birinci bölüm fakirlere, öksüz ve yetimlere dağıtılır. Eski kültürümüzde bu pay sadece fakirlere değil; medrese talebelerine, karakoldaki neferlere, kimsesiz kadınlara, mahalle bekçilerine ve tulumbacı koğuşlarına da verilirdi.
-
Misafir ve Akraba Payı: İkinci bölüm eve gelen misafirlere, akraba ve komşulara ikram edilmek üzere ayrılır.
-
Ev Halkının Payı: Üçüncü bölüm ise kurbanı kesenin kendi evinde, ailesiyle birlikte tüketmesi için alıkonur.
Kurban Etinin Dinlendirilmesi ve Muhafazası
Etin hem lezzetli olması hem de sağlığa zarar vermemesi için kesim sonrası süreç çok önemlidir:
-
Dinlendirme Şartı: Kesilen hayvan "ölüm sertliğine" girer ve kasların gevşemesi 8-10 saati bulur. Etler kesildikten hemen sonra buzluğa atılırsa çok sert ve lastik gibi olur. Bu nedenle etler, 8-10 saat serin ve temiz bir yerde dinlendirildikten sonra dolaba kaldırılmalıdır.
-
Parçalama İşlemi: Et temiz bir yerde, tek pişirimlik boyutlarda kesilmelidir. Çok fazla hırpalanıp talaş haline getirilmemelidir. Özellikle hemen kıyma haline getirmek etin suyunu salmasına ve mikroorganizmaların daha hızlı çoğalarak etin dayanıklılığının azalmasına yol açar.
-
Dondurma ve Saklama: Buzluktan çıkarılan et (kıyma veya parça) çözüldükten sonra kesinlikle tekrar dondurulmamalıdır. Etler en az -18 derecede poşetlenerek (üzerine cinsi yazılarak) 4 ila 6 ay boyunca muhafaza edilebilir.
-
Kavurma Yaparak Saklama: Geleneksel bir yöntem olarak etin bir kısmı kendi yağıyla kavrulup muhafaza edilebilir.
Kurbanın Diğer Bölümlerinin Değerlendirilmesi
Hayvanın eti dışındaki organları israf edilmemeli, sağlık faydaları gözetilerek değerlendirilmelidir:
-
Sakatatlar (Ciğer ve Dalak): Etin aksine dinlendirilmeyi beklemeden taze olarak hemen tüketilebilir. Kan değerlerini artırıcı özelliği olan ciğer ve dalak, özellikle kesim gününün ilk öğününde (kahvaltıda) saç kavurma veya mangal şeklinde yenilebilir.
-
Kemikler: Kurban kemikleri zayi edilmemeli, etlerle birlikte kaynatılarak suyu yemeklerde kullanılmalıdır. Kemik kaynatıldığında ortaya çıkan jel (kolajen), eklem sağlığı için son derece faydalıdır.
-
Baş (Kelle) ve Ayaklar: Bu kısımlar kesinlikle atılmamalıdır. Temizlenip ütülenerek kelle veya ayak çorbası yapılmalıdır. Kelle çorbası çocukların beyin gelişimi için, ayaklar ise eklem rahatsızlıklarının iyileşmesi için tavsiye edilmektedir.
-
Deri ve Kullanılmayan Bölgeler: Hayvanın derisi sadaka olarak verilmelidir. Bağırsak gibi kullanılmayan diğer atık kısımları ise çöpe veya etrafa alelade atılmamalı, mutlaka toprağa gömülmelidir.