1. Kesim Öncesi Hazırlık ve Hayvan Refahı
-
Hayvan Seçimi: Organları tam, sağlıklı, gürbüz, tüyleri parlak, iştahlı ve geviş getiren hayvanlar seçilmelidir. Bakışları donuk, solunum güçlüğü çeken, yattığı yerden zor kalkan veya burun/ağız akıntısı olan hastalıklı hayvanlar alınmamalıdır. (Büyükbaşlarda kulak küpesine bakılmalı ve derisi esnek olmalıdır).
-
Çevre ve Ortam: Hayvanı strese sokmamak için çelik kapı çarpması gibi gürültüler azaltılmalı ve kesime giden yol düzenli olmalıdır.
-
Hayvana Muamele: Hayvana güzel davranılmalı, şefkat gösterilmeli, yürümediğinde veya huzursuzlaştığında kuyruğunu bükmek gibi kaba davranışlardan kaçınılmalıdır.
-
Temizlik: Kesimden önce hayvan dışkılarından temizlenmelidir.
2. Dini Kurallar ve Kesim Adabı
-
Vakit: Kurban bayramının 1., 2. ve 3. günleri kesilebilir (1. gün kesmek daha faziletlidir). Kurbanı gece kesmek mekruhtur.
-
Niyet: Kurban, sırf Allah rızası için kesilmelidir (gelen bir misafire veya bir makam sahibine tazim/hürmet için kesilirse kurban murdar olur, eti yenmez).
-
Yön ve Yatırma: Hayvan incitilmeden kıbleye karşı yatırılmalı ve gözleri bağlanmalıdır.
-
Vekâlet: Kurbanı sahibinin bizzat kesmesi efdaldir. Kesemiyorsa münasip birine vekâlet vermeli ve kesim anında kurbanın başında bulunmalıdır.
-
Tekbir ve Besmele: Kesim öncesi üç defa teşrik tekbiri getirilmeli ve ilgili dualar (İnne salâtî...) okunmalıdır. Kesim anında mutlaka "Bismillahi Allahü ekber" denilmelidir. Kasten besmele terk edilirse et yenmez. Kurban sahibi ile kasap bıçağı birlikte tutuyorsa, ikisinin de besmele çekmesi şarttır.
3. Kesim İşlemi Esnasında Dikkat Edilecekler
-
Alet Seçimi ve Kullanımı: Keskin bir bıçak kullanılmalı, ancak hayvanın gözü önünde bilenmemelidir.
-
Kesim Şekli: Hayvanın başı birden koparılmamalıdır. Kanın iyice ve rahat akması eti daha sağlıklı kılacağı için, hayvan kesimden önce bayıltılmamalıdır.
-
Bekleme: Hayvanın canı çıkmadan ve çırpınması (debelenmesi) tamamen bitmeden kesinlikle yüzme işlemine geçilmemelidir.
4. Hijyen, Yüzme İşlemi ve Parçalama
-
Mekân Temizliği: Sağlık sorunları ve mikrop bulaşmaması için, hayvanın parçalanma işlemi kanının akıtıldığı yerde yapılmamalıdır.
-
Yüzme: Deri mümkünse hayvan havada asılıyken yüzülmelidir. Yerde yüzülecekse et derinin dış yüzeyine temas etmemelidir. Mide ve bağırsakların yırtılmamasına azami özen gösterilmelidir (mikroplar ete en çok bağırsaklardan bulaşır).
-
Dinlendirme (Ölüm Sertliği): Kesimden sonra hayvan ölüm sertliğine (rigor mortis) girer. Kasların gevşemesi 8-10 saat sürer. Et, buzdolabına veya dondurucuya kaldırılmadan önce mutlaka temiz ve serin bir yerde 8-10 saat dinlendirilmelidir.
-
Parçalama: Et temiz bir yerde parçalanmalı, çok fazla hırpalanıp talaş haline getirilmemelidir. Kıyma haline getirilmesi, etin suyunu salmasına ve mikroorganizmaların hızlı üremesine yol açabilir.
5. Etin Saklanması ve Değerlendirilmesi
-
Taksimat: Kurban etinin üç parçaya bölünmesi tavsiye edilir: Bir bölümü ihtiyaç sahiplerine dağıtılmalı, bir bölümü misafirlere ikram edilmeli, kalan bölümü ev halkına ayrılmalıdır. Etin tamamının yoksullara dağıtılması zorunlu değildir ancak hiç olmazsa üçte biri fakirlere sadaka olarak verilmelidir.
-
Muhafaza: Etler bir pişirimlik poşetlere konularak (üzerine etin cinsi yazılarak) derin dondurucuda en az -18 derecede saklanmalıdır. Buzluktan çıkarılıp çözdürülen etler asla tekrar dondurulmamalıdır.
-
Diğer Kısımlar: Kurbanın kesildiği gün ilk olarak ciğerinden yenmesi menduptur. Kurbanın derisi sadaka olarak verilmeli, asla satılıp parası alınmamalı veya kasap ücreti olarak verilmemelidir. Kemikler, baş (kelle) ve ayaklar israf edilmemeli, sağlığa (kolajen) faydaları dolayısıyla değerlendirilmelidir.